<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2223-3032</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista de Investigacion Psicologica]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Revista de Psicologia]]></abbrev-journal-title>
<issn>2223-3032</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de Investigacion,Interaccion y Postgrado de Psicologia]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2223-30322021000300145</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.53287/bupm9814vy38c</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Formación académica del psicólogo en la atención del adulto mayor: retos]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Academic training of the psychologist for caregiving of elders: challenges]]></article-title>
<article-title xml:lang="pt"><![CDATA[Formação acadêmica do psicólogo em cuidados de adulto idoso: desafios]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gascón González]]></surname>
<given-names><![CDATA[Trino Javier]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad Católica Andrés Bello (UCAB)  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Caracas ]]></addr-line>
<country>Venezuela</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<numero>26</numero>
<fpage>145</fpage>
<lpage>152</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.bo/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2223-30322021000300145&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.bo/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2223-30322021000300145&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.bo/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2223-30322021000300145&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen El propósito de la presente investigación fue realizar una revisión bibliográfica sobrela formación académica del psicólogo en la atención del adulto mayor, en Venezuela. Su pertinencia radica en, aportar información innovadora en esta área, por lo poco explorado del tema en el país. De allí que, es importante considerar los conocimientos y experiencias que posee el psicólogo, acerca de esta área del ciclo vital, desde un enfoque académico. El acceso a nuevos conocimientos permitirágenerar programasla atención psicológica especializada para los adultos mayores, tanto institucionalizados como no institucionalizados; procurando no solo mejorar la calidad de vida del adulto mayor; sino abarcarlo desde lasmuchas áreas de su funcionamiento integral. Concluyendo, podemos señalar que, existe la imperiosa necesidad de formaracadémicamente al psicólogoVenezolano en esta área dela Psicogerontología; a su vez descartando creencias que consideran al psicólogo como uno de los profesionales que posee todo el conocimiento científico, para atender a esta población.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract The purpose of this research paper was to carry out a bibliographical revision on the academic training of the psychologistfor the caregiving of elders, in Venezuela. Its relevance relays on providing innovating information in the area, for this subject has been little explored in this country. Therefore, it is important to consider all knowledge and experiences held by the professional psychologist on this stage of human development, from an academic perspective. The access to new knowledge will allow generating programs for appropriate psychological intervention directed to elders, whether these be institutionalized or non-institutionalized; aiming, not only to improve life quality of an old person, but also to address to it from the different areas of its overall functioning. To conclude, we can highlight that it actually exist the imperious need to train academically Venezuelan psychologist, as one of those professionals sufficiently competent with scientific knowledge to provide proper attention to this population.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="pt"><p><![CDATA[Resumo O objetivo da presente investigação foi realizar uma revisão bibliográfica sobre a formação acadêmica do psicólogo no atendimento a idosos na Venezuela. Sua relevância está no fornecimento de informações inovadoras nessa área, devido ao pouco explorado da questão no país. Portanto, é importante considerar o conhecimento e as experiências que o psicólogo tem, sobre essa área do ciclo da vida, a partir de uma abordagem acadêmica. O acesso a novos conhecimentos permitirá que programas gerem atendimento psicológico especializado para idosos, institucionalizados e não institucionalizados; tentando não apenas melhorar a qualidade de vida dos idosos; mas cubra-o das muitas áreas de sua operação integral. Em conclusão, podemos destacar que há uma necessidade urgente de treinar academicamente o psicólogo venezuelano nessa área da psicogerontologia; por sua vez, descartando crenças que consideram o psicólogo um dos profissionais que possui todo o conhecimento científico, para atender a essa população.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Adulto Mayor]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Formación Académica: Psicólogo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Educación]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Psicogerontología.]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Elders]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[AcademicTraining]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Psychologist]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Education]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Psychogerontology.]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Idoso]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Formação Acadêmica]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Psicólogo]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Educação]]></kwd>
<kwd lng="pt"><![CDATA[Psicogerontologia.]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Agencia Nacional de Evaluación de la Calidad y Acreditación</collab>
<source><![CDATA[Libro Blanco del Título del Grado en Psicología]]></source>
<year>2005</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aristizábal]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vallejo]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estudio histórico comparado de la formación gerontológica en Psicología: Colombia y España. Tesis doctoral, Perspectiva histórica comparada y política de la educación.]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Salamanca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carbajo]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. C]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La Historia de la Vejez]]></article-title>
<source><![CDATA[Universidad de Valladolid, Ensayos,]]></source>
<year>2008</year>
<numero>18</numero>
<issue>18</issue>
<page-range>237-54</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Colegio Oficial de Psicólogos</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Psicología, psicólogos y envejecimiento: Contribución de la psicología y los psicólogos al estudio y la intervención sobre el envejecimiento.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Especializada en Gerontología]]></source>
<year>2002</year>
<numero>37</numero>
<issue>37</issue>
<page-range>268-75</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Comisión Nacional de Evaluación y Acreditación Universitaria del Ministerio de Educación, Ciencia y Tecnología de Argentina</collab>
<source><![CDATA[Acreditación de la carrera de Especialización en Psicogerontología, de la Universidad Maimónides. Ley 24.521]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Cultura y Educación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Conde]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La gerontología y sus acciones e interacciones del equipo multiinterdisciplinario]]></source>
<year>1998</year>
<numero>2000</numero>
<issue>2000</issue>
<page-range>30-3</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Praxis]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[De la Fuente]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El envejecimiento: una etapa del ciclo vital]]></article-title>
<source><![CDATA[Salud Mental]]></source>
<year>1999</year>
<volume>22</volume>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>1-2</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>EFPA</collab>
<source><![CDATA[Recomendaciones del Grupo de Trabajo Europeo en Psicogerontología. Infocop]]></source>
<year>2008</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ericsson]]></surname>
<given-names><![CDATA[E. H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Chilhoodandsociety]]></source>
<year>1963</year>
<publisher-loc><![CDATA[New York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Norton]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández Ballesteros]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Psicogerontología: su importancia como ámbito aplicado]]></source>
<year>2007</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández Ballesteros]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Psicogerontología: Perspectivas Europeas para un Mundo que Envejece.]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pirámide]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández Lópiz]]></surname>
<given-names><![CDATA[E]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sobre la Formación del Docente-Facilitador de Personas Mayores.]]></article-title>
<source><![CDATA[Educação&amp;Realidade,]]></source>
<year>2015</year>
<volume>40</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ballesteros]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[R.]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Psicología y envejecimiento: retos internacionales en el siglo XXI]]></article-title>
<source><![CDATA[Intervención Psicosocial]]></source>
<year>2001</year>
<volume>10</volume>
<numero>3</numero>
<issue>3</issue>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Autónoma de Madrid]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ballesteros]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[R.]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Psicología de la vejez: una Psicogerontología aplicada]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pirámide]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Evaluación e intervención psicológica en la vejez]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Martínez Roca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Fundación Chile</collab>
<source><![CDATA[Proyecto Certificación de Competencias Laborales y calidad de la capacitación]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Santiago de Chile: ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Galvanovsky]]></surname>
<given-names><![CDATA[L]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Psicología y envejecimiento.]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Mexico, S.A.]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gutiérrez]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Educación y entrenamiento Basados en el Concepto de Competencia: Implicaciones para la Acreditación de los Programas de Psicología.]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Mexicana de Psicología]]></source>
<year>2005</year>
<volume>22</volume>
<numero>Número monográfico especial</numero>
<issue>Número monográfico especial</issue>
<page-range>253-70</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hall]]></surname>
<given-names><![CDATA[ST.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Senescence, the last half of life.]]></source>
<year>1922</year>
<publisher-loc><![CDATA[Nueva York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Appleton]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moragas]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Gerontología social. Envejecimiento y calidad de vida.]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Herder]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moura]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Navarro]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.C]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Wolf]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La educación como catalizador del progreso: la contribución del Banco Interamericano de Desarrollo.]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-name><![CDATA[Banco Interamericano de desarrollo, Departamento de Desarrollo sostenible]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Organización Mundial de la Salud</collab>
<source><![CDATA[Género y envejecimiento]]></source>
<year>2006</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Orosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[F. T]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Determinantes del desarrollo de la psicología de la vejez. Presupuestos. científicos en la Universidad del Adulto Mayor]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[La Habana ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Félix Varela]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Reyes]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Acercamientos tanatológicos al enfermo terminal y a su familia.]]></source>
<year>1996</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Universidad de Salamanca</collab>
<source><![CDATA[Universidad de Salamanca]]></source>
<year>2021</year>
<publisher-loc><![CDATA[España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Máster Universitario en Psicogerontología]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Uribe-Rodríguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Buela- Casal]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Influencia del tipo de residencia sobre la depresión, el deterioro cognitivo y la calidad de vida en personas mayores.]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Granada ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Granada (Documento sin publicar)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Uribe-Rodríguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. F.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Molina]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[González]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Communication: Program of intervention on the quality of life, the depression and the cognitive deterioration in people who belong to groups of the third age.]]></source>
<year>2006</year>
<conf-name><![CDATA[ 26thInternational Congress of Applied Psychology.]]></conf-name>
<conf-loc>Atenas, Grecia </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>WHO</collab>
<source><![CDATA[Decade of Healthy Ageing]]></source>
<year>2020</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ginebra ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[WHO]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zarebski]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conferencia Inaugural]]></source>
<year>2005</year>
<conf-name><![CDATA[ PrimerCongreso Iberoamericano de Psicogerontología]]></conf-name>
<conf-loc>Buenos Aires: </conf-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Maimónides]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zarebski]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Hacia un Buen Envejecer]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Univ. 32. Maimónides, Científica y Literaria]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zarebski]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conferencia Inaugural.]]></source>
<year>2015</year>
<conf-name><![CDATA[ SextoCongreso Iberoamericano de Psicogerontología.]]></conf-name>
<conf-loc>La Paz, Bolivia </conf-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Maimónides]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
